De Back-to-School Leesdip (En Hoe Kids Er Weer Uitkomen)
Stel je voor: het is de eerste week van september en juf Marieke staat voor haar klas met een stapel boeken.
“Oké kids, wie kan me vertellen wat het laatste was dat we lazen voordat jullie op zomervakantie gingen?”
Stilte.
Een jongetje op de achterste rij steekt aarzelend zijn vinger op. “Eh… was dat niet vorig jaar?”
“Nee lieverd, dat was zes weken geleden,” zucht juf Marieke.
Ondertussen in de gang fluistert een moeder tegen een andere moeder: Eerlijk, ik heb de hele zomer geprobeerd om mijn zoon aan het lezen te krijgen.
Maar tussen het zwembad, de PlayStation en zijn vrienden… lezen was het laatste waar hij zin in had.
En nu krijgen we een mail van school dat ze drie weken gaan besteden aan herhalen van wat hij allemaal is vergeten.
Klinkt bekend?
De korte versie, voor de ouders die alweer door drie kinderen worden geroepen sinds ze even zijn gaan zitten om dit te lezen: kinderen verliezen in de zomer een stukje van hun leesvaardigheid, de zogeheten zomerdip of summer slide. Het goede nieuws? Het is verrassend makkelijk terug te draaien. Kinderen die zélf hun boeken mogen kiezen en er een paar uurtjes per week in duiken, pakken hun niveau moeiteloos weer op. Hoe je dat voor elkaar krijgt zónder er een gevecht van te maken? Dat lees je hieronder.
Hoeveel leesvaardigheid verliezen kinderen nou écht in de zomer?
In juni schreven we al over lezen met je kinderen tijdens de vakantie. In juni klinkt dat als een prima plan.
Maar in augustus, terwijl je kids het huis uitrennen richting het zwembad?
Iets minder? Meer een soort mission impossible?
Misschien is het je wel gelukt. Al was het maar een beetje.
Misschien ook niet. En verloor je de oorlog met de PlayStation.
Geen oordeel, we snappen het.
Here’s the thing: leraren besteden de eerste drie tot vier weken van september aan herhalen. Niet voor de lol, maar uit noodzaak.
Zo’n twee derde van de docenten geeft aan precies die weken nodig te hebben om weg te werken wat in de zomer is weggezakt.
En onderzoek naar de zomerdip suggereert dat een kind gemiddeld zo’n twee maanden leesvaardigheid kan verliezen.
Bij kinderen tussen 8 en 11 jaar gaat het al gauw om zo’n 20% van de leeswinst die ze datzelfde schooljaar hadden opgebouwd.
Best heftige cijfers, als je erover nadenkt.
Waarom de jongste kinderen (4 tot 8 jaar) het kwetsbaarst zijn
Juist de allerkleinsten, tussen 4 en 8 jaar, hebben het het moeilijkst. Hun hersenen zijn nog volop bezig met letters herkennen en woorden ontcijferen,
precies die basisvaardigheden die constante oefening vragen.
Zonder die oefening vervaagt het geleerde sneller dan je denkt, als een zandkasteel dat wordt weggespoeld bij hoog tij.
Maar (en hier wordt het hoopvol) kinderen die tijdens de zomer bleven lezen, al was het maar twee of drie uurtjes per week, hielden hun niveau vast.
Sommigen gingen er zelfs op vooruit.
En waarom het bij oudere kids juist lastiger wordt
Vanaf een jaar of 9 gebeurt er iets raars. Lezen verschuift van “iets leuks” naar “iets voor school” en tegen de tijd dat ze 12 zijn, voelt lezen voor veel kinderen als huiswerk.
Herken je dat bij jouw kind?
Dat het enthousiasme elk jaar een beetje afneemt, tot het een gevecht wordt om ze überhaupt een boek te laten oppakken?
Maar wat als ik je vertel dat er één ding is dat echt het verschil maakt?
Het magische woord: keuze
En dan bedoel ik niet “kies maar uit deze drie boeken die ík heb goedgekeurd”. Ik bedoel échte vrijheid.
Want uit het Scholastic’s Kids & Family Reading Report, een van de grootste terugkerende leesonderzoeken onder kinderen, blijkt dat 89% van de kinderen zegt dat hun favoriete boeken de boeken zijn die ze zélf hebben uitgekozen. En 88% maakt een boek veel eerder af als ze het zelf mochten kiezen.
Dat is geen toeval. Dat is pure psychologie.
Boekentips voor de kleinsten (4 tot 8 jaar)
Kleine kinderen willen verhalen over dingen die ze herkennen. Een konijn dat naar school gaat, net nu zij zelf naar school gaan.
Een meisje dat haar tanden verliest, terwijl hun eigen tandjes wiebelen.
Herkenning maakt lezen relevant. En relevantie maakt lezen leuk.
Twee tips voor deze leeftijd:
Gekkie de Gekko van Rachel Bright en Jim Field. Een tropische kleurexplosie op rijm over een gekko die dolgraag een wereldster wil zijn, met een subtiele les: je krijgt wat je geeft. Voorleesfeestje gegarandeerd.
Dierentuin met Vlinders van Frank Geleyn en Isabelle Geeraerts. Tess droomt van een huis vol dieren, maar thuis is er geen plek. Een vrolijk telverhaal over dierenliefde (en grotemensenliefde) waarbij de kleinsten op elke pagina mee kunnen tellen.
Boekentips voor de middle kids (8 tot 12 jaar)
Dit is de leeftijd waarop alles kan kantelen. Hier worden leesgewoontes voor het leven gemaakt of gebroken.
Deze kinderen willen avontuur, mysterie, personages waarin ze zichzelf herkennen. Ze willen series waar ze helemaal in verdwijnen.
Want op deze leeftijd draait het om autonomie. Om hun eigen identiteit vinden.
Bijvoorbeeld deze twee handpicked parels:
Het Hart van een Giraf is Ongelooflijk Groot van Sofia en Amanda Chanfreau. Vega ziet dieren die niemand anders ziet en gaat op zoek naar haar verdwenen moeder. Bekroond magisch realisme vol verbeelding, betoverend vanaf 9 jaar.
Krekel van Annet Schaap, van de maker van Lampje. Eliza gelooft niet dat haar vijf broers verdronken zijn en gaat samen met haar broertje Krekel op zoek, dwars door storm en tegenwind. Een sprookjesachtig verhaal over moed en doorzettingsvermogen (9 tot 13 jaar).
Boekentips voor de tieners (12 tot 14 jaar)
Hier wordt jouw missie een competitie. Je concurreert met social media, games, YouTube, Netflix want alles vecht om hun aandacht.
Boeken winnen alleen als ze over dingen gaan die écht belangrijk zijn. Identiteit, vriendschap, de grote vragen.
Onze aanraders voor de tieners:
The Lost Kynsera van Cyder, deel 1 van de Healian-serie. Syrah keert terug naar een wereld die ze vergeten was, haar magie ontwaakt en ze ontdekt een complot dat alles bedreigt. Toegankelijke romantasy vol magie, draken en lot, vanaf 12 jaar.
Bloedjuweel van Lotte van den Noort. Joseon-Korea, 1504. Een slavenmeisje, een bastaardprins en een tiran op de troon. Een meeslepende historische YA over verboden liefde en onmogelijke keuzes, voor de wat oudere tiener.
En dit is nog maar een greep uit de keuze die wij bieden.
In onze categorie kinderboeken vind je nog veel meer, van prentenboeken tot vergeten klassiekers.
Liever samen met ons zoeken?
Kom gerust langs in onze winkel aan de Veerweg 42A in Kamperland, dan gaan we maar al te graag met je op queeste naar het boek dat perfect bij de interesses van jouw kind past.
Van zomermodus naar schoolmodus (zonder drama)
Dus wat we nu weten is dat deze vier dingen kunnen helpen om ze weer aan het lezen te krijgen:
Laat ze kiezen. Ook al is het het vijfde boek over pratende katten. En graphic novels zijn óók boeken.
Maak er geen taak van. Ga in gesprek en stel vragen als “Waar gaat jouw verhaal nu naartoe?” of “Wat is het spannendste stuk dat je tot nu toe hebt gelezen?”
Accepteer hun voorkeuren. Sommige kinderen lezen ‘s ochtends, andere ‘s avonds. Met muziek, in stilte, liggend, zittend. Alles is goed, zolang ze maar lezen.
Zien is doen. Kinderen kopiëren gedrag dat ze hun ouders zien doen, wanneer jij dus leest, gaan zij misschien ook lezen. Zelfs als ze je maar vijf minuten zien. Wie weet wel gezellig samen op de bank met iets lekkers binnen handbereik.
Easy as ABC
We hopen dat met deze tips je kinderen wat makkelijker terug vallen in hun leesroutine en ze die drie weken herhaling misschien helemaal niet nodig hebben.
Het enige wat jij hoeft te doen, is ze toegang geven tot boeken waar ze van houden.
En dat is precies waar wij bij FairyTale Books in geloven: het juiste boek (een dat een kind zélf uitkiest of het nu een prentenboek, een graphic novel of een vergeten klassieker is) maakt het verschil tussen “lezen moet” en “lezen is leuk”.
Hoe was jouw ervaring met lezen tijdens de vakantie? Lukte het je om ze aan het lezen te krijgen? Hoe is het je gelukt? Deel je verhaal met ons en de andere lezers, we horen graag van je!
Exclusief voor onze Questresses
Speciaal voor onze trouwe Fairy Whispers abonnees hebben we deze maand een exclusieve back-to-school korting. Wij geloven dat elk kind een boek verdient dat het ZÉLF heeft gekozen.
Wil je dit soort aanbiedingen niet missen? Schrijf je in op Fairy Whispers en krijg hem elke maand direct in je mailbox.
Veel succes met de opstart na de vakantie en tot volgende maand lieve lezers,
Met wat Pixy dust en tedere momenten, Fair
